۱۵ اصل طلایی طراحی UX که مستقیماً روی رتبه سئوی شما تأثیر می‌گذارد

یکشنبه 5 مهر 1405

۱۵ اصل طلایی طراحی UX که مستقیماً روی رتبه سئوی شما تأثیر می‌گذارد

تاثیر UX روی سئو یکی از موضوعاتی است که نمی‌توان در طراحی و بهینه‌سازی یک سایت مدرن نادیده گرفت؛ زیرا وقتی کاربر بتواند سریع‌تر، راحت‌تر و بدون سردرگمی با یک سایت کار کند، احتمال تعامل بیشتر، مشاهده صفحات مرتبط و بازگشت دوباره او افزایش پیدا می‌کند. از طرف دیگر، موتورهای جست‌وجو نیز مجموعه‌ای از سیگنال‌های مرتبط با تجربه صفحه، عملکرد فنی و رضایت کاربر را در ارزیابی صفحات در نظر می‌گیرند.
البته نباید تصور کرد که UX به‌تنهایی باعث می‌شود یک صفحه به رتبه اول گوگل برسد. سئو مجموعه‌ای از عوامل مختلف مانند کیفیت و اعتبار محتوا، ارتباط با جست‌وجوی کاربر، ساختار سایت، لینک‌ها، عملکرد فنی و تجربه صفحه است. با این حال، UX ضعیف می‌تواند ارزش سایر تلاش‌های سئویی را کاهش دهد. اگر کاربر پس از ورود به سایت نتواند چیزی را که می‌خواهد پیدا کند، سرعت سایت پایین باشد یا مسیر انجام یک کار بیش از حد پیچیده شود، حتی محتوای خوب هم نمی‌تواند حداکثر عملکرد خود را نشان دهد.
در این مقاله ۱۵ اصل مهم طراحی UX را بررسی می‌کنیم که می‌توانند به شکل مستقیم یا غیرمستقیم روی عملکرد سئوی سایت اثر بگذارند.

تاثیر UX روی سئو دقیقاً چگونه اتفاق می‌افتد؟

برای درک تاثیر UX روی سئو باید ابتدا یک نکته مهم را بدانیم: گوگل فقط به ظاهر یک سایت نگاه نمی‌کند. هدف موتور جست‌وجو این است که نتیجه‌ای مرتبط و مفید را در اختیار کاربر قرار دهد.
وقتی کاربر وارد صفحه‌ای می‌شود که سریع باز می‌شود، اطلاعات موردنظرش را به‌وضوح نمایش می‌دهد، روی موبایل به‌درستی کار می‌کند و مسیر مشخصی برای ادامه فعالیت دارد، تجربه بهتری خواهد داشت.
در مقابل، سایت‌هایی که طراحی گیج‌کننده، سرعت پایین، تبلیغات مزاحم یا مسیرهای پیچیده دارند، ممکن است نتوانند نیاز کاربر را به‌خوبی پاسخ دهند.
بنابراین UX و SEO دو فعالیت کاملاً جدا نیستند. سئو کاربر را به سایت می‌رساند و UX کمک می‌کند این کاربر بتواند در سایت بماند و کاری را که برای آن وارد شده انجام دهد.

۱. سرعت بارگذاری را به یکی از اولویت‌های اصلی تبدیل کنید
هیچ طراحی زیبایی نمی‌تواند کندی شدید سایت را جبران کند.
وقتی کاربر روی یک نتیجه گوگل کلیک می‌کند، انتظار دارد صفحه در مدت کوتاهی قابل استفاده باشد. اگر تصاویر سنگین، فایل‌های غیرضروری، کدهای اضافی یا سرور ضعیف باعث تأخیر شوند، تجربه کاربر آسیب می‌بیند.
گوگل برای ارزیابی بخشی از تجربه واقعی صفحه از معیارهای Core Web Vitals استفاده می‌کند. این معیارها شامل LCP، INP و CLS هستند و به‌ترتیب بخش‌هایی از سرعت نمایش محتوای اصلی، پاسخ‌گویی به تعاملات و ثبات بصری صفحه را بررسی می‌کنند.
بنابراین یکی از مهم‌ترین اصول UX این است که سرعت را بعد از پایان طراحی بررسی نکنیم؛ بلکه از همان ابتدا در تصمیم‌های طراحی در نظر بگیریم.
۲. طراحی موبایل را جدی بگیرید
امروزه بسیاری از کاربران از گوشی موبایل وارد سایت می‌شوند. بنابراین نسخه موبایل نباید یک نسخه کوچک‌شده و ناقص از دسکتاپ باشد.
منوها، دکمه‌ها، فرم‌ها، تصاویر، فونت‌ها و فاصله میان عناصر باید برای استفاده با انگشت و صفحه کوچک طراحی شوند.
کاربر موبایل باید بتواند بدون زوم کردن، اسکرول‌های غیرضروری یا باز کردن چندین منو، به بخش موردنظر برسد.
تاثیر UX روی سئو در این بخش کاملاً قابل‌توجه است؛ زیرا گوگل از نسخه موبایل سایت برای خزیدن و ایندکس استفاده می‌کند و تجربه ضعیف موبایل می‌تواند عملکرد کلی سایت را تحت تأثیر قرار دهد.
۳. معماری اطلاعات را ساده و منطقی طراحی کنید
کاربر نباید برای پیدا کردن یک صفحه ساده، در سایت جست‌وجوی طولانی انجام دهد.
ساختار سایت باید به‌گونه‌ای باشد که ارتباط میان صفحات برای کاربر و موتور جست‌وجو قابل‌درک باشد.
برای مثال، یک سایت فروشگاهی می‌تواند ساختار زیر را داشته باشد:
صفحه اصلی ← دسته‌بندی ← زیر‌دسته ← محصول
در سایت خدماتی نیز ساختار می‌تواند شامل صفحه اصلی، خدمات، خدمت تخصصی و صفحه درخواست باشد.
معماری صحیح اطلاعات باعث می‌شود کاربر راحت‌تر حرکت کند و لینک‌های داخلی نیز منطقی‌تر ایجاد شوند. همین موضوع می‌تواند به کشف و درک بهتر صفحات توسط موتورهای جست‌وجو کمک کند.
۴. منوی سایت را بیش از حد پیچیده نکنید
یکی از اشتباهات رایج در طراحی سایت، قرار دادن تعداد زیادی گزینه در منوی اصلی است.
اگر یک سایت ده‌ها خدمت یا محصول دارد، قرار نیست همه آنها را در همان لحظه مقابل کاربر قرار دهد.
منوی حرفه‌ای باید مهم‌ترین دسته‌ها را نمایش دهد و برای جزئیات بیشتر از زیرمنوها، صفحات دسته‌بندی یا جست‌وجوی داخلی استفاده کند.
کاربر باید با یک نگاه متوجه شود سایت چه بخش‌هایی دارد.
منوی ساده علاوه بر افزایش خوانایی، مسیر حرکت کاربر را کوتاه‌تر می‌کند و به شکل غیرمستقیم بر تاثیر UX روی سئو اثر می‌گذارد؛ زیرا ساختار منطقی سایت، کشف صفحات و ارتباط موضوعی آنها را نیز آسان‌تر می‌کند.
۵. محتوای مهم را در معرض دید قرار دهید
کاربر نباید برای فهمیدن موضوع اصلی صفحه مجبور باشد چندین بار اسکرول کند.
بخش ابتدایی صفحه باید به‌وضوح مشخص کند:
•    این صفحه درباره چیست؟
•    چه چیزی ارائه می‌دهد؟
•    چرا برای کاربر مفید است؟
•    قدم بعدی چیست؟
این بخش به‌خصوص در صفحات خدمات و محصولات اهمیت زیادی دارد.
برای مثال، اگر کاربر وارد صفحه «طراحی سایت شرکتی» شده است، باید در همان ابتدای صفحه عنوان واضح، توضیح کوتاه و مسیر ادامه کار را ببیند.
UX خوب یعنی اطلاعات مهم در جایی قرار بگیرند که کاربر انتظار دارد آنها را پیدا کند.
۶. تیترها و متن را برای خواندن طراحی کنید
UX فقط دکمه و منو نیست. محتوای متنی نیز بخشی از تجربه کاربر است.
یک مقاله ۲۰۰۰ کلمه‌ای اگر به شکل یک دیوار بزرگ از متن نمایش داده شود، حتی اگر محتوای فوق‌العاده‌ای داشته باشد، احتمالاً بخش زیادی از کاربران را خسته می‌کند.
استفاده از H2 و H3، پاراگراف‌های کوتاه، بولت‌پوینت، جدول در صورت نیاز و فضای سفید باعث می‌شود کاربر راحت‌تر محتوا را اسکن کند.
از طرف دیگر، ساختار مناسب هدینگ‌ها به موتور جست‌وجو نیز کمک می‌کند موضوع و سلسله‌مراتب محتوا را بهتر درک کند.
در نتیجه، خوانایی یکی از نقاط مشترک مهم میان UX و SEO است.
۷. دکمه‌های CTA را واضح طراحی کنید
دکمه‌ای که کاربر باید روی آن کلیک کند نباید میان ده‌ها عنصر صفحه گم شود.
عبارت‌هایی مانند «ثبت درخواست»، «مشاهده محصولات»، «دریافت مشاوره» یا «تماس با ما» زمانی کاربردی هستند که کاربر بداند بعد از کلیک چه اتفاقی رخ می‌دهد.
CTA باید از سایر عناصر قابل تشخیص باشد اما نباید آن‌قدر تهاجمی باشد که تجربه کاربر را مختل کند.
یکی از اصول مهم طراحی UX این است که کاربر را مجبور نکنیم حدس بزند قدم بعدی چیست.
۸. فرم‌ها را کوتاه و کاربردی کنید
فرم‌های طولانی یکی از موانع رایج تبدیل کاربر هستند.
اگر برای ثبت یک درخواست ساده از کاربر نام، نام خانوادگی، شماره، ایمیل، آدرس، کد پستی، شغل و چند اطلاعات غیرضروری دیگر را بخواهیم، احتمال رها کردن فرم افزایش پیدا می‌کند.
فقط اطلاعاتی را دریافت کنید که واقعاً برای انجام آن فرآیند ضروری است.
همچنین پیام‌های خطا باید واضح باشند. اگر کاربر یک فیلد را اشتباه پر کرد، سایت باید دقیقاً توضیح دهد مشکل چیست.
فرم خوب باعث کاهش اصطکاک می‌شود و این موضوع از جنبه تجربه کاربر اهمیت زیادی دارد.
۹. جست‌وجوی داخلی را برای سایت‌های بزرگ جدی بگیرید
در سایت‌هایی که تعداد زیادی محصول، مقاله یا خدمت دارند، جست‌وجوی داخلی می‌تواند یکی از مهم‌ترین ابزارهای UX باشد.
کاربری که دقیقاً می‌داند دنبال چه چیزی است، نباید مجبور شود از منوی اصلی وارد چندین صفحه شود.
جست‌وجوی داخلی مناسب باید سریع، قابل مشاهده و تا حد امکان دقیق باشد.
همچنین نتایج جست‌وجو باید اطلاعات کافی برای انتخاب صفحه مناسب را در اختیار کاربر قرار دهند.
این قابلیت به‌خصوص در سایت‌های فروشگاهی، خبری، آموزشی و سایت‌هایی با آرشیو محتوای گسترده اهمیت زیادی دارد.
۱۰. از تبلیغات و پاپ‌آپ‌های مزاحم فاصله بگیرید
تبلیغات بخشی از مدل درآمدی بسیاری از سایت‌ها هستند، اما اگر تجربه کاربر را مختل کنند، می‌توانند نتیجه معکوس داشته باشند.
باز شدن چند پاپ‌آپ هم‌زمان، نمایش تبلیغ روی محتوای اصلی یا مجبور کردن کاربر به بستن چند پنجره قبل از خواندن مطلب، نمونه‌هایی از UX ضعیف هستند.
کاربر باید بتواند محتوای اصلی صفحه را بدون مانع مشاهده کند.
یکی از نکات مهم در تاثیر UX روی سئو این است که طراحی صفحه نباید با عناصر مزاحم، هدف اصلی کاربر را تحت‌الشعاع قرار دهد.
۱۱. لینک‌های داخلی را بر اساس نیاز کاربر ایجاد کنید
لینک داخلی فقط یک تکنیک سئو نیست؛ یک ابزار ناوبری برای کاربر نیز محسوب می‌شود.
اگر در یک مقاله درباره «طراحی سایت فروشگاهی» صحبت می‌کنید و صفحه‌ای جامع درباره این موضوع دارید، لینک دادن به آن صفحه می‌تواند مسیر مطالعه کاربر را ادامه دهد.
لینک داخلی خوب باید طبیعی باشد و کاربر را به صفحه‌ای ببرد که واقعاً اطلاعات بیشتری درباره موضوع موردنظر ارائه می‌کند.
این کار هم تجربه کاربر را بهتر می‌کند و هم به موتور جست‌وجو کمک می‌کند ارتباط میان صفحات سایت را بهتر درک کند.
۱۲. خطاهای سایت را به بن‌بست تبدیل نکنید
صفحه 404 نباید صرفاً یک پیام خشک با عنوان «صفحه پیدا نشد» باشد.
اگر کاربر به صفحه‌ای حذف‌شده یا اشتباه هدایت شد، بهتر است گزینه‌هایی مانند بازگشت به صفحه اصلی، جست‌وجوی سایت یا لینک به دسته‌های مهم در اختیار او قرار گیرد.
هدف این است که خطا پایان مسیر کاربر نباشد.
همین رویکرد را می‌توان برای خطاهای فرم، جست‌وجو و فرآیندهای خرید نیز به کار برد.
UX حرفه‌ای حتی برای زمانی که همه چیز طبق برنامه پیش نمی‌رود، مسیر جایگزین در نظر می‌گیرد.
۱۳. ثبات بصری را در تمام صفحات حفظ کنید
فرض کنید دکمه‌های یک صفحه گوشه‌های گرد دارند، در صفحه دیگر کاملاً مربع هستند و در صفحه سوم رنگ و جای آنها کاملاً تغییر کرده است.
این بی‌ثباتی باعث می‌شود کاربر مجبور شود در هر صفحه دوباره رابط کاربری را یاد بگیرد.
رنگ‌ها، فونت‌ها، فاصله‌ها، دکمه‌ها، آیکون‌ها و ساختار کلی باید یک زبان بصری مشترک داشته باشند.
این موضوع باعث می‌شود سایت حرفه‌ای‌تر به نظر برسد و تعامل با آن برای کاربر ساده‌تر شود.
۱۴. دسترسی‌پذیری را بخشی از UX بدانید
طراحی UX خوب باید برای کاربران مختلف قابل استفاده باشد.
تفاوت مناسب رنگ متن و پس‌زمینه برای خوانایی بهتر، اندازه خوانای فونت، متن جایگزین تصاویر، امکان استفاده مناسب از کیبورد و مشخص بودن عناصر قابل کلیک از جمله مواردی هستند که می‌توانند دسترسی‌پذیری سایت را بهتر کنند.
این موضوع فقط برای گروه خاصی از کاربران نیست. بسیاری از اصول دسترسی‌پذیری در نهایت تجربه همه کاربران را بهتر می‌کنند.
۱۵. UXرا با داده واقعی کاربران ارزیابی کنید
یکی از مهم‌ترین اشتباهات این است که طراح تصور کند چون خودش می‌تواند با سایت کار کند، کاربران نیز همین تجربه را خواهند داشت.
UX باید با داده و رفتار واقعی کاربران بررسی شود.
ابزارهای تحلیل رفتار، داده‌های سرچ کنسول، آمار صفحات، مسیرهای ورود و خروج و تست‌های کاربردپذیری می‌توانند نشان دهند کاربران در کدام بخش‌ها مشکل دارند.
ممکن است طراح تصور کند یک منوی خاص بسیار ساده است، اما کاربران دائماً روی گزینه اشتباه کلیک کنند. چنین مشکلی با حدس و سلیقه حل نمی‌شود؛ باید رفتار واقعی بررسی شود.

آیا بهبود UX همیشه باعث افزایش رتبه گوگل می‌شود؟

پاسخ کوتاه این است: خیر، به‌صورت مستقیم و تضمینی نه.
این نکته بسیار مهم است. تاثیر UX روی سئو را نباید به شکل یک رابطه ساده مانند «UX بهتر = رتبه بالاتر» در نظر گرفت.
گوگل برای رتبه‌بندی صفحات از مجموعه بزرگی از سیستم‌ها و سیگنال‌ها استفاده می‌کند و کیفیت و ارتباط محتوا همچنان اهمیت بسیار زیادی دارد.
اما UX بهتر می‌تواند شرایطی ایجاد کند که کاربر راحت‌تر محتوای شما را مصرف کند، صفحات بیشتری را ببیند، تعامل بهتری با سایت داشته باشد و احتمال تبدیل او افزایش پیدا کند.
از طرف دیگر، برخی عناصر UX مانند سرعت، سازگاری با موبایل، ثبات صفحه و مزاحمت‌های بینابینی با تجربه صفحه و کیفیت فنی سایت ارتباط دارند.
بنابراین بهتر است UX را نه یک ترفند برای دور زدن الگوریتم، بلکه بخشی از یک استراتژی جامع سئو بدانیم.

جمع‌بندی

تاثیر UX روی سئو زمانی بهتر درک می‌شود که سئو را فقط مجموعه‌ای از کلمات کلیدی و لینک‌ها ندانیم. هدف اصلی سئو رساندن کاربر مناسب به صفحه مناسب است؛ اما پس از ورود کاربر، این UX است که تعیین می‌کند او با چه کیفیتی با سایت ارتباط برقرار کند.
یک سایت سریع، خوانا، سازگار با موبایل، دارای معماری منطقی، منوی ساده، CTA واضح، فرم‌های کوتاه و محتوای ساختاریافته، مسیر بسیار بهتری برای کاربر ایجاد می‌کند.
از طرف دیگر، سایت‌های شلوغ، کند، گیج‌کننده و پر از موانع می‌توانند حتی بهترین محتوای سئویی را نیز تحت تأثیر قرار دهند.
پس اگر قرار است روی سئوی سایت سرمایه‌گذاری کنید، فقط به کلمات کلیدی و لینک‌سازی فکر نکنید. مسیر کاربر را از لحظه ورود تا رسیدن به هدف بررسی کنید.
در نهایت، یکی از مهم‌ترین اصول تاثیر UX روی سئو این است که سایتی را برای الگوریتم نسازید؛ سایتی بسازید که کاربر واقعاً بتواند از آن استفاده کند. وقتی طراحی، محتوا، سرعت و ساختار سایت همگی در خدمت نیاز واقعی کاربر باشند، سئو نیز شانس بیشتری برای رسیدن به نتیجه مطلوب خواهد داشت.